WEG VAN STRESS, OP ZOEK NAAR STILTE

Tekst: Marie Verheij
Beeld:
Rikkert Harink Fotografie

In zijn drukke leven was hij op zoek naar rust en stilte, naar betekenis en verdieping. Maar hoe doe je dat? Er was niemand die tegen hem zei: gaat het wel goed met jou? Maak jij de juiste keuzes? Een interview met de schrijver van ‘Stoppen met moeten. Op weg van stress naar stilte’ – John Lapré.

In het reguliere leven is hij vier dagen per week in Den Helder en drie in Almelo. Den Helder voor zijn werk, in Almelo komt hij thuis. John Lapré (1986) is jurist en als luitenant ter zee beroepsmilitair bij de Koninklijke Marine. Een hectische baan waarbij hij “beschikbaar moet zijn voor de minister” en uitgezonden kan worden. Hij heeft immers, in juli 2018, de eed afgelegd. Zo deed hij een jungletraining in Belize, een wintertraining in Noorwegen en bereidde hij een schiettraining in de Verenigde Staten voor.
Het leven als beroepsmilitair vraagt een flexibele houding om vanuit het werk weer thuis neer te dalen in het leven van alledag en andersom. Op vrijdag is John Lapré meestal thuis in Almelo en werkt hij aan boeken en spreekbeurten. Het appartement waar hij met zijn partner woont heeft een serene uitstraling. De tijd is er als het ware uitgeschakeld. “Er hangt hier geen klok”, zegt hij met een lach, en serveert koffie met koek.

Verschillende rollen
Behalve marineofficier is Lapré spreker, auteur, partner, familiemens, christen. Bij elkaar leidt hij een heel druk leven en zoekt hij naarstig hoe hij stress kan reguleren. Hoe verbindt hij al die rollen met elkaar? In het najaar van 2016 werd hij stilgezet. “Op het strand bij Den Helder ging de zon in alle schoonheid onder. Ik zag er de hand van God in hoe Hij het zou willen zien. En ik dacht: ik maak er geen onderdeel van uit, ik ben toeschouwer. Hoe kan ik onderdeel worden van het paradijselijk mooie? Toen viel bij mij het kwartje: ik moet keuzes maken in mijn leven, omdat ik merkte dat het werk me met 40 tot 50 uur per week compleet opslokte. Daarnaast was ik druk met het schrijven van artikelen en interviews, spreekbeurten. Ik voelde me ontzettend moe in mijn hoofd. Ik wist: het roer moet om.”

Altijd aan het plannen
Er was niemand die tegen hem zei: doe eens wat minder of gooi wat overboord. “Misschien dacht men: hij is veerkrachtig genoeg en kan het allemaal wel aan. Hij is vol energie en je ziet niet dat hij ongelukkig is.” Diep vanbinnen was hij altijd aan het plannen en liep zijn agenda over. “Ik kreeg dat visioen op het strand en ik dacht: God spreekt tegen me door de natuur. Nu ben ik een natuurmens. Als ik in de natuur ben, voel ik de essentie waar het in het leven om gaat. De wereld draait door met alle ellende, maar de blaadjes worden telkens weer mooi groen. God gaat door met zijn werk, al vernietigen wij de aarde.”

Zoektocht
Het boek is een reflectie van zijn eigen zoektocht naar stilte, privé en in de kerk. “Overal is onrust, geluid. We kunnen niet meer tegen stilte. Zelfs in de kerkdienst is geen stilte. Stilte wordt altijd opgevuld door woorden.” Niet alleen bij zichzelf maar ook om zich heen merkt hij de gevolgen van gebrek aan rust en stilte. “Je kunt er niet omheen dat 15 procent van de beroepsbevolking overspanningsklachten heeft. We leven in een soort burn-outepidemie. Mensen zoeken massaal naar rust en hoe ze dat kunnen bereiken.”

Recept
Hij wist dat hij keuzes moest maken om vol te houden en werkte aan een recept dat bij hem goed werkt en dat iedereen voor zichzelf op maat kan maken.
– ’s Morgens de dag goed beginnen. “Ik sta tussen 6 en half 7 op, koffie, douche, neem een uur de tijd, lees in de Bijbel, lees een stuk uit een dagboek, ik spreek met God, doe mijn uniform aan en ga naar het werk. Dat is een heel goed begin. Als het kan doe ik dat. Dat is een goede zet geweest, dat eerste uur is van jezelf en van God.”
– Radicaal keuzes maken. “Blokken in je agenda. Door bewust tijd te creëren en blokken tijd af te kaderen ontstaat er veel meer rust.”
– Voelen dat je leeft! “, waar je zintuigen zodanig worden geprikkeld dat je het gevoel hebt dat je leeft en herademt, dat je herboren wordt.

Holistisch geheel
Het resultaat? “Ik heb dan misschien nog wel dezelfde rollen maar mijn leven is niet meer gefragmentariseerd, het is een holistisch geheel geworden waarin ik de verschillende taken op een gezonde manier vervul. Maar ik moet het wel continue onderhouden. Ook ik val snel weer terug in oude patronen. Bij een gevoel van eerste stress probeer ik al een stap terug te doen, door heel bewust te zijn van: hoe ga ik met het werk om? Kijk, je werk stopt nooit. Al zou ik 60 uur werken, het is nooit klaar. Nu stop ik aan het einde van de middag, en ga lekker naar mijn kamer om te eten en te sporten. Dit is vanwege mijn werk als militair lang niet altijd mogelijk, maar als het even kan, kies ik daarvoor.”

Bespreekbaar maken
Een veilige (werk)omgeving is van cruciaal belang om stress met je leidinggevende bespreekbaar te maken, benadrukt John Lapré. “Alleen dan kun je nee durven zeggen tegen je baas en aangeven dat je tegen grenzen aanloopt. Dat het thuis niet zo lekker loopt. Dat je even op de rem moet trappen. Als leidinggevende merk ik hoe waardevol het is het gesprek gaande te houden. Dat is niet iedereen gegeven en misschien is dat de oorzaak van de burn-outepidemie.”

Veilige werksfeer
Hij ziet een rol weggelegd voor zowel werknemer als leidinggevende om samen die veilige omgeving te creëren om stress bespreekbaar te maken. “Als leidinggevende hoef je niet van de hoed en de rand te weten, maar geef alsjeblieft naar je werknemer het signaal af dat hij welkom is en dat de deur openstaat. Uiteindelijk heb je veel meer aan een team waarin het gesprek gaande blijft dan in een gesloten cultuur waarin je elkaar alleen maar dol maakt. Want we persen elkaar in een 24-uurseconomie, in een systeem waarin we afhankelijk zijn van elkaar en waar het alleen maar gaat om resultaat, geld en invloed.”

Onderstroom
In zijn boek laat John Lapré zien dat stoppen met moeten bestemd is voor iedereen die op zoek is naar stilte en innerlijke rust in deze jachtige wereld. Hij waarschuwt ook. “Stilte kan namelijk ontzettend confronterend zijn, het confronteert je met je onderstroom: wat zijn de motivaties waarom je de dingen doet zoals je ze doet?” Maar hij heeft het ook over de stilte die je de adem beneemt en waarin je als christen verwonderaar bent van het leven en van de dingen die God schenkt. Hij gelooft dat bezinnende stilte de weg is naar compassie. “Je komt in harmonie met jezelf, wordt veerkrachtig, je weet waar je vandaan komt en waar je naar toe wilt. Je hebt meer compassie, staat open voor de ander.” John Lapré laat zien dat de weg die Jezus wijst, de weg naar binnen is, naar innerlijke stilte, het gebed van het hart, naar vrede.

Stil worden
Zelf praktiseert hij de lectio divina: stil worden over een woord van God om zo Gods liefdevolle stem te horen, als het ruisen in een zachte stilte. “Dat je 20 minuten stil bent over ‘De Heer is mijn herder’ terwijl je buiten de veegmachine en de bladblazer hoort. Het brengt je naar de kern van je zijn, de stilte ervaren.” Ten slotte nog een advies in hectische tijden. “Zoek mensen met wie je in alle ontspannenheid tijd kunt spenderen zonder het over allerlei moeilijke dingen te hebben en bij wie jij je kwetsbaar kunt opstellen. Maak een wandeling, stort je hart uit, bid samen en wees er voor elkaar. Ik heb zelf gemerkt dat dit in moeilijke fases en crises in je leven een positieve wisselwerking heeft. Maak van je hart vooral geen moordkuil, ook als misschien duizend mensen van je verwachten dat het nu toch beter met je moet gaan. De enige weg naar herstel is eerlijk te zijn naar jezelf en anderen. En zoek professionele hulp als dat nodig is.”

Dit artikel verscheen december 2018 in Clink, het ledenmagazine van CGMV.

‘Stoppen met moeten. Op weg van stress naar stilte’ (2018) maakt deel uit van een drieluik. Het eerste deel verscheen in 2017 onder de titel ‘De veilige kerk. Acceptatie van seksuele diversiteit binnen de christelijke geloofsgemeenschap’ en in het voorjaar van 2019 verschijnt ‘Een kerk die knielt. Een pleidooi voor nederigheid.’ Alle boeken verschijnen bij Ark Media.

Toestemming voor het gebruik van cookies

Privacyverklaring | Sluiten
Bekijk details